Các sinh hoạt hằng ngày, ADLs (Activities of daily living, ADLs)
Còn gọi là: ADLs, ADL, basic activities of daily living, BADLs, personal care tasks
Tóm tắt: Các sinh hoạt hằng ngày (activities of daily living, ADLs) là những việc căn bản người ta làm mỗi ngày để chăm sóc thân thể mình. Sáu sinh hoạt được dùng nhiều nhất trong các quy định liên bang là ăn uống, đi vệ sinh, di chuyển (lên xuống giường hoặc ghế), tắm rửa, thay quần áo và tự chủ tiểu tiện. Số sinh hoạt quý vị cần được giúp thường quyết định quý vị có hội đủ điều kiện nhận quyền lợi chăm sóc dài hạn hoặc tiền trả từ bảo hiểm hay không.
Nghĩa là gì
Khi quý vị không thể tự làm một việc hằng ngày một cách an toàn, quý vị cần được giúp trong sinh hoạt hằng ngày đó. Sự giúp đỡ có thể là trực tiếp bằng tay, chẳng hạn như có người đỡ quý vị vào bồn tắm. Có thể là giúp đứng kề bên, khi có người ở gần phòng khi quý vị té. Hoặc có thể là nhắc nhở và trông chừng, nếu mất trí nhớ khiến việc tự làm không an toàn.
Các sinh hoạt hằng ngày thường gặp là:
- Ăn uống: đưa thức ăn từ đĩa vào miệng. (Nấu ăn là một loại việc khác.)
- Đi vệ sinh: đi đến và rời nhà vệ sinh, sử dụng nhà vệ sinh và tự làm sạch.
- Di chuyển: lên xuống giường, ghế hoặc xe lăn.
- Tắm rửa: tự tắm trong bồn, dưới vòi sen hoặc lau người.
- Thay quần áo: mặc và cởi quần áo.
- Tự chủ tiểu tiện: kiểm soát bàng quang và ruột, hoặc giữ vệ sinh liên quan.
Những việc cần thiết để sống tự lập, như nấu ăn, đi chợ, quản lý tiền bạc, dùng điện thoại và uống thuốc, thuộc một danh sách riêng gọi là các sinh hoạt hằng ngày phụ trợ (instrumental activities of daily living, IADLs).
Cách hoạt động
Các sinh hoạt hằng ngày được dùng làm thước đo trong nhiều chương trình. Mỗi chương trình đặt quy định riêng.
Bảo hiểm chăm sóc dài hạn và thuế. Theo quy định thuế liên bang, một người bị coi là "bệnh mãn tính" (chronically ill) nếu một chuyên viên y tế có giấy phép xác nhận, trong vòng 12 tháng qua, rằng người đó:
- Không thể làm ít nhất hai trong sáu sinh hoạt hằng ngày (ăn uống, đi vệ sinh, di chuyển, tắm rửa, thay quần áo, tự chủ tiểu tiện) mà không cần người khác giúp đáng kể trong ít nhất 90 ngày, hoặc
- Cần có người trông chừng đáng kể để được an toàn vì suy giảm nhận thức nặng, chẳng hạn do sa sút trí tuệ.
Các hợp đồng bảo hiểm chăm sóc dài hạn được hưởng ưu đãi thuế liên bang dùng tiêu chuẩn này trước khi trả tiền. Cùng tiêu chuẩn này quyết định khi nào chi phí chăm sóc dài hạn được tính là chi phí y tế trên tờ khai thuế của quý vị.
Medicaid. Các tiểu bang xem xét các sinh hoạt hằng ngày khi quyết định quý vị có đáp ứng mức chăm sóc của cơ sở điều dưỡng hay không. Điều này quan trọng cho Medicaid viện dưỡng lão, chương trình miễn trừ HCBS và PACE. Mỗi tiểu bang tự đặt cách chấm điểm. Theo lựa chọn chăm sóc tại nhà riêng 1915(i), tiểu bang có thể xét xem một người có không làm được hai sinh hoạt hằng ngày trở lên hoặc cần được giúp nhiều trong các sinh hoạt đó hay không.
Medicare. Medicare không trả cho sự giúp đỡ chỉ liên quan đến các sinh hoạt hằng ngày, mà Medicare gọi là chăm sóc trông nom (custodial care). Medicare có thể đài thọ sự giúp đỡ này chỉ khi là một phần của chăm sóc chuyên môn được đài thọ, chẳng hạn như một thời gian ngắn ở cơ sở điều dưỡng chuyên môn hoặc chăm sóc sức khỏe tại nhà.
Cựu chiến binh. Aid and Attendance (trợ cấp chăm sóc và trợ giúp) của VA là một khoản tiền cộng thêm cho cựu quân nhân và người thân còn sống đang nhận lương hưu VA mà cần người khác giúp trong các sinh hoạt hằng ngày như tắm rửa, ăn uống hoặc thay quần áo.
Một ví dụ
Bà Patricia, 79 tuổi, có thể tự ăn và tự đi vệ sinh. Nhưng từ khi bị đột quỵ, mỗi sáng bà cần con trai giúp vào phòng tắm, tắm rửa và thay quần áo. Đó là hai sinh hoạt hằng ngày: tắm rửa và thay quần áo. Bác sĩ của bà dự kiến tình trạng này kéo dài ít nhất 90 ngày và ký giấy xác nhận cho bảo hiểm chăm sóc dài hạn của bà. Hợp đồng bắt đầu trả tiền cho một người giúp việc chăm sóc tại nhà sau thời gian chờ.
Vì sao điều này quan trọng với quý vị
- Mô tả đầy đủ nhu cầu. Khi người đánh giá hỏi, hãy giải thích sự giúp đỡ quý vị đang nhận, kể cả việc có người đứng kề bên và nhắc nhở. Nói "tôi tự lo được" khi có người đang giúp quý vị có thể dẫn đến bị từ chối.
- Ghi nhật ký ngắn. Hãy ghi lại những việc quý vị cần được giúp và bao lâu một lần, trong một hoặc hai tuần trước khi được đánh giá.
- Nhờ bác sĩ ghi vào hồ sơ. Ghi chú về các lần té ngã, yếu sức hoặc mất trí nhớ giúp củng cố hồ sơ của quý vị.
- Đọc hợp đồng bảo hiểm. Các hợp đồng bảo hiểm chăm sóc dài hạn định nghĩa sinh hoạt hằng ngày và "giúp đáng kể" theo cách riêng. Hãy kiểm tra các định nghĩa và thời gian chờ.
- Cách tính khác nhau. Đáp ứng tiêu chuẩn về sinh hoạt hằng ngày của một chương trình không có nghĩa là quý vị đáp ứng tiêu chuẩn của chương trình khác.
- Trợ giúp miễn phí: Cơ Quan Địa Phương về Người Cao Niên có thể sắp xếp việc đánh giá hoặc chỉ cho quý vị nơi đánh giá. Hãy gọi Eldercare Locator số 1-800-677-1116.
Quý vị sẽ thấy từ này ở đâu
- Mẫu đánh giá và thông báo của Medicaid và chương trình miễn trừ.
- Mẫu đòi tiền bảo hiểm chăm sóc dài hạn và giấy xác nhận của bác sĩ.
- Kế hoạch chăm sóc và đánh giá của viện dưỡng lão, chăm sóc sức khỏe tại nhà và bệnh viện.
- Ấn phẩm 502 của Sở Thuế Vụ (IRS Publication 502, Medical and Dental Expenses).
- Mẫu đơn xin lương hưu VA và Aid and Attendance.
Từ liên quan
- Các sinh hoạt hằng ngày phụ trợ (IADLs)
- Chăm sóc dài hạn
- Chăm sóc trông nom
- Mức chăm sóc của cơ sở điều dưỡng
- Bảo hiểm chăm sóc dài hạn
- Aid and Attendance (trợ cấp chăm sóc và trợ giúp)
- Người giúp việc chăm sóc tại nhà
- Hướng dẫn chương trình: Medicaid, Lương hưu VA
Xem thêm
- Các sinh hoạt hằng ngày phụ trợ (Instrumental activities of daily living, IADLs)
- Chăm sóc dài hạn (Long-term care)
- Chăm sóc trông nom (Custodial care)
- Mức chăm sóc của cơ sở điều dưỡng (Nursing facility level of care)
- Bảo hiểm chăm sóc dài hạn (Long-term care insurance)
- Chương trình miễn trừ HCBS, dịch vụ tại nhà và tại cộng đồng (HCBS waiver, home and community-based services)
- Trợ cấp chăm sóc và trợ giúp (Aid and Attendance)
- Người giúp việc chăm sóc tại nhà (Home care aide)
- Medicaid cho người từ 65 tuổi trở lên
- Lương Hưu Cựu Chiến Binh và Lương Hưu Người Còn Sống của VA
Nguồn tài liệu
- irs.gov/publications/p502 · kiểm tra ngày 2026-10-20
- medicare.gov/coverage/long-term-care · kiểm tra ngày 2026-10-20
- ssa.gov/OP_Home/ssact/title19/1915.htm · kiểm tra ngày 2026-10-20
- va.gov/pension/aid-attendance-housebound/ · kiểm tra ngày 2026-10-20
Trang được xem lại lần cuối: 2026-10-20 · Lần kiểm tra tới: 2027-01-05