Thuế di sản (Estate tax)
Còn gọi là: federal estate tax, death tax, Form 706, basic exclusion amount, estate tax exemption, portability, DSUE
Tóm tắt: Thuế di sản liên bang (federal estate tax) là thuế đánh trên việc chuyển giao tài sản của quý vị khi quý vị qua đời. Đối với một người qua đời trong năm 2026, di sản không phải đóng thuế và không phải khai gì trừ khi trị giá hơn $15,000,000. Gần như tất cả các gia đình đều ở dưới mức đó rất xa.
Nghĩa là gì
Khi một người qua đời, những gì họ sở hữu tạo thành "di sản" (estate) của họ. IRS (Sở Thuế Vụ) gọi thuế di sản là "thuế đánh trên quyền chuyển giao tài sản của quý vị khi quý vị qua đời." Thuế được trả từ chính di sản, trước khi những người thừa kế nhận phần của mình. Người lo liệu di sản, gọi là người thi hành di chúc (executor), khai thuế và đóng thuế.
Thuế di sản không giống thuế thu nhập. Người thừa kế không phải đóng thuế thu nhập liên bang chỉ vì được thừa hưởng tiền hoặc một căn nhà. Thuế này cũng không giống với việc thu hồi từ di sản của Medicaid, khi tiểu bang yêu cầu được hoàn lại chi phí chăm sóc dài hạn. Việc thu hồi đó có thể áp dụng cho các di sản nhỏ. Thuế di sản liên bang chỉ áp dụng cho các di sản rất lớn.
Cách hoạt động
Những gì được tính. "Tổng di sản" (gross estate) là mọi thứ người đó sở hữu hoặc có một số quyền lợi nhất định vào ngày qua đời. IRS liệt kê tiền mặt và các khoản đầu tư, bất động sản, bảo hiểm nhân thọ, quỹ tín thác, niên kim và quyền lợi trong doanh nghiệp. Mỗi món được định giá theo giá trị vào ngày qua đời (giá trị thị trường hợp lý), không phải theo giá người đó đã mua.
Những gì được trừ ra. Một số khoản được trừ ra để có di sản chịu thuế:
- Tài sản chuyển cho người phối ngẫu còn sống (khoản khấu trừ hôn nhân).
- Tài sản để lại cho các tổ chức từ thiện đủ tiêu chuẩn.
- Tiền vay thế chấp nhà và các khoản nợ khác.
- Chi phí giải quyết di sản.
- Thuế di sản hoặc thuế thừa kế đã đóng cho tiểu bang.
Số tiền được miễn. Mỗi người có thể chuyển giao một số tiền nhất định mà không phải đóng thuế di sản liên bang. Số này gọi là số tiền miễn cơ bản (basic exclusion amount). Đối với người qua đời trong năm 2026, số này là $15,000,000. Luật ngân sách năm 2025 (Public Law 119-21, ký ngày 4 tháng 7 năm 2025) đã ấn định số tiền năm 2026 này. Những món quà lớn tặng khi còn sống, vượt quá khoản miễn thuế quà tặng hằng năm, sẽ dùng hết một phần của chính số tiền này.
Ai phải khai thuế. Người thi hành di chúc phải nộp Mẫu 706 (Form 706) khi tổng di sản, cộng với các món quà lớn chịu thuế đã tặng khi còn sống, nhiều hơn số tiền được miễn. Hạn nộp là 9 tháng sau ngày qua đời. Mẫu 4768 cho tự động gia hạn 6 tháng để nộp.
Thuế suất. Chỉ phải đóng thuế trên phần vượt quá số tiền được miễn. Thuế suất cao nhất là 40%.
Chuyển phần chưa dùng cho người phối ngẫu (portability). Khi một người đã kết hôn qua đời, phần miễn thuế họ chưa dùng có thể được chuyển cho người phối ngẫu còn sống. IRS gọi đây là "deceased spousal unused exclusion" (phần miễn thuế chưa dùng của người phối ngẫu đã qua đời), hay số tiền DSUE. Để chuyển phần này, người thi hành di chúc phải nộp Mẫu 706 đúng hạn, ngay cả khi di sản quá nhỏ để phải đóng thuế. Nếu đã trễ hạn, quy định của IRS (Rev. Proc. 2022-32) cho phép nộp trễ cho mục đích này cho đến ngày tròn năm năm sau khi qua đời.
Người không phải công dân. Di sản của những người không phải là công dân Hoa Kỳ cũng không phải là cư dân Hoa Kỳ thì dùng Mẫu 706-NA.
Một ví dụ
Một ông góa vợ qua đời năm 2026. Ông có một căn nhà trị giá $400,000, tiền tiết kiệm $250,000 và một tài khoản IRA trị giá $300,000. Tổng di sản của ông là $950,000. Số này thấp hơn $15,000,000 rất nhiều, vì vậy không có thuế di sản liên bang và không cần nộp Mẫu 706. Các con ông có thể vẫn phải làm thủ tục chứng thực di chúc, và bất kỳ ai rút tiền từ IRA thừa kế có thể phải đóng thuế thu nhập trên số tiền đó. Đó là những quy định riêng.
Vì sao điều này quan trọng với quý vị
- Phần lớn mọi người sẽ không bao giờ phải đóng thuế này. Đừng để lo lắng về thuế này đẩy quý vị đến việc mua một quỹ tín thác, niên kim hoặc sản phẩm khác mà quý vị không cần.
- Các cặp vợ chồng nên biết về việc chuyển phần miễn thuế (portability). Ngay cả một di sản khiêm tốn cũng có thể nên nộp Mẫu 706 sau khi người phối ngẫu thứ nhất qua đời, để giữ phần chưa dùng cho người còn sống. Điều này quan trọng nhất nếu tổng tài sản của hai vợ chồng có thể tăng gần đến giới hạn.
- Tiểu bang của quý vị có thể có thuế riêng. Một số tiểu bang đánh thuế di sản hoặc thuế thừa kế ở mức thấp hơn nhiều so với quy định liên bang. Hãy hỏi cơ quan thuế của tiểu bang.
- Các loại thuế khác vẫn áp dụng. Tờ khai thuế thu nhập cuối cùng của người đã qua đời là việc riêng. Thuế thu nhập trên IRA hoặc 401(k) thừa kế cũng vậy.
- Quy định Medicaid thì khác. Nếu quý vị nhận chăm sóc dài hạn của Medicaid, tiểu bang có thể đòi một phần di sản của quý vị dù không có thuế di sản nào phải đóng.
Quý vị sẽ thấy từ này ở đâu
- Mẫu 706 của IRS, United States Estate (and Generation-Skipping Transfer) Tax Return (Tờ Khai Thuế Di Sản (và Chuyển Giao Cách Thế Hệ) Hoa Kỳ), và hướng dẫn kèm theo.
- Mẫu 4768, để xin thêm thời gian nộp tờ khai hoặc đóng thuế.
- Mẫu 706-NA, cho di sản của người không cư trú và không phải công dân Hoa Kỳ.
- Mẫu 709, tờ khai thuế quà tặng, nơi khai các món quà lớn đã tặng khi còn sống.
- Các trang "Estate tax" và "What's new: estate and gift tax" trên irs.gov.
Từ liên quan
- Khoản miễn thuế quà tặng hằng năm
- Điều chỉnh tăng giá vốn
- Thủ tục chứng thực di chúc
- Người thi hành di chúc
- Di chúc
- Quỹ tín thác sống có thể hủy ngang
- Thu hồi từ di sản
Xem thêm
- Khoản miễn thuế quà tặng hằng năm (Gift tax annual exclusion)
- Điều chỉnh tăng giá vốn (Step-up in basis)
- Thủ tục chứng thực di chúc (Probate)
- Người thi hành di chúc (Executor)
- Di chúc (Will)
- Quỹ tín thác sống có thể hủy ngang (Revocable living trust)
- Quỹ tín thác không thể hủy ngang (Irrevocable trust)
- Thu hồi từ di sản (Estate recovery)
Nguồn tài liệu
- irs.gov/businesses/small-businesses-self-employed/estate-tax · kiểm tra ngày 2026-10-20
- irs.gov/businesses/small-businesses-self-employed/whats-new-estate-and-gift-tax · kiểm tra ngày 2026-10-20
- irs.gov/instructions/i706 · kiểm tra ngày 2026-10-20
- irs.gov/forms-pubs/about-form-706 · kiểm tra ngày 2026-10-20
- irs.gov/instructions/i709 · kiểm tra ngày 2026-10-20
Trang được xem lại lần cuối: 2026-10-20 · Lần kiểm tra tới: 2027-01-05